ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΙΑΝΝΟΥΚΟΣ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΙΑΝΝΟΥΚΟΣ
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΔΙΡΦΥΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΔΙΡΦΥΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Τρίτη 5 Ιανουαρίου 2010
Δευτέρα 4 Ιανουαρίου 2010
ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΞΕΧΕΙΜΩΝΙΑΣΜΑ
Στο χωριό μας, τη Στενή, αλλά και σε όλα τα απομονωμένα χωριά, όπως φαντάζομαι, που ήταν μακριά από αστικά κέντρα, αλλά κυρίως τα ορεινά, που οι καιρικές συνθήκες ήταν ικανές να τα απομονώσουν για εβδομάδες και για μήνες ίσως, ειδικά όταν το χιόνι ήταν πολύ και σηκωνότανε «μπόια» όπως έλεγαν οι γονείς και οι παππούδες μας και παράλληλα με την έλλειψη τακτικής συγκοινωνίας, την ανυπαρξία δρόμων ή τηλεφώνου ή τέλος πάντων οποιουδήποτε επικοινωνιακού μέσου, αλλά και η οικονομική ανέχεια, δεδομένου ότι οι κάτοικοι εργαζόντουσαν με τη γη και έβγαζαν το γέννημα της χρονιάς, ενώ οι λίγες ανταλλαγές, όταν γίνονταν, ήταν σε είδος.
Δεν «κυκλοφορούσε» το χρήμα όπως θα λέγαμε σήμερα, ώστε να κάνουν τις προμήθειες τους που θα τους επέτρεπαν να περάσουν έναν βαρύ χειμώνα και να επιβιώσουν.
Έκαναν λοιπόν το κουμάντο τους την Ανοιξη, το Καλοκαίρι και το Φθινόπωρο, μέχρι να πιάσουν τα πρώτα τσουχτερά κρύα.
Τρόφιμα, ρούχα, καυσόξυλα, ζωοτροφές, σαπούνι, κ.λ.π. όλα παρασκευασμένα από τη δική τους δουλειά και βγαλμένα από τα δικά τους προϊόντα.
Εδώ σ' αυτή την έρευνα, θα προσπαθήσουμε να παρουσιάσουμε την προσπάθεια που έκαναν οι προγονοί μας, ώστε να εφοδιάσουν το σπιτικό τους με τρόφιμα, και να περάσουν έτσι τον κρύο, βαρύ και μακρύ χειμώνα.
Με λίγα λόγια, να ξεχειμωνιάσουνε.
Τις φυτικές τροφές τις εξοικονομούσαν από την καλλιέργεια των χωραφιών, όπου έσπερναν τα προϊόντα εκείνα που δεν χρειάζονταν νερό (ξηριακά), από τα περιβόλια (που ήθελαν πότισμα), από τα λίγα οπωροφόρα δέντρα, τις ελιές, τα αμπέλια και από συγκομιδές στις οποίες κατεγίνοντο, συγκεντρώνοντας προϊόντα που δεν ήταν υποχρεωμένοι να καλλιεργούν, όπως χόρτα διάφορα, μανιτάρια, αρωματικά φυτά (τσάι, ρίγανη, θρούμπι, θυμάρι κ.α.).
Όλες οι οικογένειες, είχαν στην αυλή τους λίγες κότες, για το κρέας και τα αυγά. Επίσης λίγα μανάρια (αρνιά και κατσίκια) για το γάλα και το κρέας. Οι περισσότερες οικογένειες όμως, είχαν κατσίκες, γιατί τα αρνιά ήθελαν περισσότερο ελεύθερη βοσκή, πράγμα δύσκολο για τις μέρες του χειμώνα και επιπλέον βέλαζαν πολύ όταν ήταν κλεισμένα στο στάβλο, ο οποίος στάβλος, όπως καταλαβαίνετε, ήταν το κατώι του σπιτιού.
Αλλά το κυριότερο και πιο σημαντικό, ήταν το γουρούνι, το οποίο το αγόραζαν το αργότερο μέχρι αρχές Σεπτεμβρίου από το παζάρι της Κάτω Στενής, το τάιζαν μέχρι τα Χριστούγεννα και από το οποίο όπως θα δούμε παρακάτω, τίποτα δεν πήγαινε χαμένο.
Τις υπόλοιπες τροφές που δεν παρήγαγε η περιοχή, αλλά και άλλα «χρειαζούμενα» για την παρασκευή φαγητού τα προμηθεύονταν με ανταλλαγές προϊόντων από άλλες περιοχές, όπως θα δούμε στη συνέχεια, ενώ μερικά απ' αυτά, από τα μπακάλικα που άρχισαν να λειτουργούν με την παρέλευση του χρόνου, που κι αυτά προμηθεύονταν τα εμπορεύματα τους με τον ίδιο τρόπο κατά μεγάλο ποσοστό, γιατί πρέπει να θυμίσουμε ότι οι περισσότεροι κάτοικοι έκαναν τις αγορές τους πληρώνοντας σε είδος. Αυτά τα συγκέντρωναν οι «Μαγαζαραίοι» και τα πήγαιναν στη Χαλκίδα, τα πουλούσαν, έναντι πληρωμής ή προμηθεύονταν τα εμπορεύματά τους, ανταλλάσσοντάς τα.
Η ανταλλαγή - προμήθεια, γινόταν ή με την προσωπική κάθοδο των ιδίων στη Χαλκίδα, ή μέσω των αγωγιατών.
Δημητριακά και όσπριαΠερί τα τέλη του Μάη, έβγαινε η φάβα και περίπου την ίδια εποχή και οι φακές. Στη συνέχεια, σειρά είχαν, ο βίκος, η βρώμη και η ρόβη, που τα χρησιμοποιούσαν κατά κύριο λόγο για ζωοτροφές. Αρχές Ιουνίου, έβγαινε το πρώιμο κριθάρι και προς το τέλος του ίδιου μήνα, το όψιμο. Τέλος Ιουνίου έβγαινε και το σιτάρι και τον Ιούλιο γινόταν ο αλωνισμός του.
Τον Ιούλιο ήταν η εποχή της συγκομιδής των ρεβιθιών και τέλος Ιουλίου με αρχές Αυγούστου, με διαφορά λίγων ημερών, ήταν η εποχή της συγκομιδής των μαυρομάτικων φασολιών (γυφτοφάσουλα) και του καλαμποκιού.
Τη φάβα αφού την αλωνίζανε και την καθαρίζανε, την πηγαίνανε στο μύλο για να τριφτεί σε μικρότερα κομμάτια. Οι περισσότεροι όμως είχαν στο σπίτι χερόμυλο «χειρόμπλου» γι αυτή τη δουλειά και όσοι δεν είχαν δανειζόντουσαν από φίλους και γειτόνους.
Η φακή αφού αλωνιζόταν και καθαριζόταν, αποθηκευόταν απ' ευθείας για το χειμώνα.
Το καλαμπόκι, μετά τη συγκομιδή και αφού μεταφερθεί στο σπίτι, γίνεται το ξεμπούκιασμα (βγάλσιμο των φύλλων που το τυλίγουν). Ύστερα το αφήνουν λίγες μέρες στον ήλιο να στεγνώσει και στη συνέχεια το χτυπάνε με ένα ειδικό ξύλο για να διαχωριστεί ο καρπός από το κοτσάνι, (μπούρτσι). Μερικά τα κρατάνε όπως είναι για να έχουν να τα ψήνουν το χειμώνα. Με το αλεύρι του καλαμποκιού, έφτιαχναν την μπομπότα και άλλα παρασκευάσματα, που θα δούμε στη συνέχεια.
Το κριθάρι ενώ βασικά το αξιοποιούσαν σαν ζωοτροφή, παράλληλα έφτιαναν, το κριθαρένιο ψωμί ή το χρησιμοποιούσαν, αναμεμειγμένο με σιτάρι, καθώς και άλλα δημητριακά ή και όσπρια συνήθως για να κάνουν πολύσπορο ψωμί, το λεγόμενο «σμιγάδι». Και αυτό, όχι γιατί πίστευαν, όπως σήμερα, ότι το πολύσπορο ψωμί είναι πιο υγιεινό, αλλά γιατί η ποσότητα του σιταριού δεν ήταν τόση για να το χρησιμοποιήσουν αποκλειστικά για την παρασκευή ψωμιού.
Κατά συνέπεια, λογικό είναι, ότι ψωμί πολύσπορο (σμιγάδι), συνήθως έφτιαχναν οι φτωχότερες οικογένειες.
Αλλά το σημαντικότερο απ' όλα ήταν το σιτάρι, που με το αλεύρι που έβγαινε μετά την άλεση, μπορούσαν να φτιάξουν χίλια - δυο παρασκευάσματα, που και αυτά θα τα δούμε στη συνέχεια.
Ο Μπάρμπα Τάσος Κορώνης (Μαμάκας) έλεγε το παρακάτω δίστιχο.«Έχ' ο ντάλαρος αλεύρ', Χριστός Ανέστ'.Δεν έχ' ο ντάλαρος αλεύρ', θάνατον πατήσας»
Ο Μπάρμπα Τάσος, μην γνωρίζοντας ίσως, να ερμηνεύσει το νόημα της φράσης «θάνατον πατήσας» και επηρεασμένος από τη λέξη θάνατος, πίστευε ότι είχε κακή έννοια και ήθελε να αποδώσει τη δυστυχία που θα επέφερε η έλλειψη του αλευριού.
ΠεριβολικάΌλοι καλλιεργούσαν από ένα περιβόλι, μικρό ή μεγάλο, σε τόπους που δίπλα ή πολύ κοντά υπήρχε ποτάμι, ώστε να είναι εύκολο το πότισμα. Από ένα σημείο του ποταμίου, το οποίο ήταν ψηλότερα από το επίπεδο που βρισκόντουσαν τα περιβόλια, έπιαναν το νερό (δέση), το οποίο μέσω ενός αυλακιού, το οποίο περνούσε δίπλα στα περιβόλια, πότιζαν με τη σειρά οι κάτοικοι, την οποία (σειρά) συνήθως καθόριζε ο νεροκράτης. Όταν ερχόταν η σειρά κάποιου να ποτίσει, ελευθέρωνε το άνοιγμα στο αυλάκι που επικοινωνούσε με το περιβόλι του (καταπότης) και έφραζε το αυλάκι ώστε να μην φεύγει το νερό προς τα κάτω, αλλά να στρίβει προς το περιβόλι του. Τα κύρια προϊόντα που καλλιεργούσαν στα περιβόλια, ήταν τα φασόλια τα κλαρωτά τα οποία «έσερναν» μεγάλο ύψος και τα στήριζαν με κλάρες, τις λεγόμενες φασουλόκλαρες, και τα χαμοφάσουλα ή κολοβά, τα οποία είχαν μικρότερο ύψος, δεν χρειαζόντουσαν υποστήριξη από κλάρες, αλλά ήταν κάπως χαμηλότερης ποιότητας, γιαυτό και οι κάτοικοι προτιμούσαν τις κλαρωτές φασολιές, αν και χρειαζόταν μεγαλύτερη διαδικασία η καλλιέργεια τους.
Αλλα προϊόντα ήταν οι ντομάτες, οι μελιτζάνες οι μικρές κολοκύθες, οι μεγάλες κολοκύθες (λίρες). Αλλά και τα κρεμμύδια.
Οι μελιτζάνες και οι μικρές κολοκύθες καταναλώνονταν εποχιακά, ενώ απ' τις ντομάτες και τις λίρες, αποκόμιζαν τρόφιμα και για το χειμώνα, όπως θα δούμε.
Πατάτες, δεν καλλιεργούσαν στο χωριό, αλλά ήταν ένα προϊόν που το προμηθεύονταν, ανταλλάσσοντας το με παραγόμενα προϊόντα της περιοχής. Μόνο με την μεγάλη πείνα του '40 - '44 και ίσως λίγο αργότερα με τον εμφύλιο, καλλιεργήθηκε η πατάτα στο δάσος και απ' ότι μαθαίνουμε από παλαιότερους, ήταν πάρα πολύ καλή.
ΔενδροκομίαΑπό τα δενδροκομικά προϊόντα, τα πιο διαδεδομένα, ήταν. Τα μούρα, τα αχλάδια, τα κυδώνια, τα ρόδια, τα καρύδια τα κάστανα, τα σύκα και σε μικρές ποσότητες, τα κεράσια, τα μύγδαλα, τα μήλα τα τζίτζιφα, τα βύσσινα και τα άβγαρα. Τα κάστανα, τα βύσσινα, τα μήλα(κυρίως φιρίκια), αλλά και λίγες κερασιές ήταν στο δάσος (υπήρχαν και σε χαμηλότερο υψόμετρο μερικές). Τα φρούτα που μπορούσαν να τα συντηρήσουν ή να κάνουν διάφορα παρασκευάσματα που θα τα χρησιμοποιούσαν το χειμώνα, ήταν τα κυδώνια, τα σύκα, τα ρόδια, τα καρύδια, τα τζίτζιφα, τα μύγδαλα, τα κάστανα, ενώ τα βύσσινα και τα κεράσια, μόνο για γλυκό. Επίσης τα άβγαρα, που είχαν το μέγεθος μιας μεγάλης ελιάς, αλλά ήταν στρογγυλά, είχαν χρώμα πορτοκαλοκίτρινο και καταπολεμούσαν τη διάρροια. Τα υπόλοιπα, όπως οι αχλάδες και τα περισσεύματα από τα άλλα φρούτα, τα πουλούσαν ή τα αντάλλασσαν με άλλα προϊόντα που δεν υπήρχαν στο χωριό. Τα μούρα, τα έτρωγαν από τη μουριά, γιατί η φύση του καρπού δεν συνιστούσε συγκομιδή και εκ των υστέρων κατανάλωση, τρωγόταν αμέσως μόλις το έκοβες, ενώ τα μήλα, ήταν τόσα λίγα που μόνο τα έτρωγαν στην εποχή τους, όσα μπορούσαν να συλλέξουν και τίποτα άλλο.
ΑμπέλιΚλάδεμα, σκάψιμο, σκάλισμα, ξεφύλλισμα, κορφολόγημα και πολλές άλλες περιποιήσεις θέλει το αμπέλι, μέχρι τη μέρα του τρύγου, που θα μας δώσει το γλυκό σταφύλι, που με τραγούδια, με αστεία, με γέλια, φωνές, αλλά και με περσινό κρασί, θα το τρυγήσουμε, και στη συνέχεια θα το πατήσουμε για να βγει ο μούστος, ο οποίος εκτός από το κρασί, μας δίνει και πολλές άλλες λιχουδιές, με τις οποίες θα περάσουμε τον χειμώνα.
ΕλιέςΚαι έρχεται και η ώρα της ελιάς, που όλο το χωριό σχεδόν μετακομίζει στους ελαιώνες, οι οποίοι, μην νομίζετε ότι είναι μεγάλοι. Οι πιο πολλοί νοικοκυραίοι, αγωνίζονται για το λάδι της χρονιάς και τις ελιές που θα τις συσκευάσουν για φαγώσιμες.
Το γουρούνιΚαι τέλος, το γουρούνι που το έσφαζαν τα Χριστούγεννα και απ' το οποίο, όπως προείπαμε, όχι μόνο δεν πάει τίποτα χαμένο, αλλά μας κάνει συντροφιά σχεδόν όλο τον υπόλοιπο χρόνο με τα παρασκευάσματα που έφτιαχναν οι προγονοί μας απ' αυτό.
ΜέλιΠολύ λίγοι κάτοικοι ασχολούνταν με τη μελισσοκομία και έβγαζαν το απαιτούμενο μέλι της χρονιάς και αν είχαν λίγο περισσότερο το πουλούσαν στους άλλους κατοίκους, -γιατί ήταν απαραίτητο κυρίως για τα γλυκά των Χριστουγέννων- ή το έδιναν ανταλλάσσοντάς το με αγροτικά ή κτηνοτροφικά προϊόντα που αυτοί τύχαινε να μην έχουν. Λίγα ήταν τα μελίσσια που είχαν -όσοι είχαν-από δέκα έως εικοσιπέντε περίπου, γιατί οι μεταφορές από βοσκή σε βοσκή γινόταν με τα ζώα και κάθε φόρτωμα ήταν τέσσερα περίπου κουβέλια (κυψέλες), τα οποία τα έφτιαχναν μόνοι τους από κορμό πλατάνας που τον κούφωναν.
Αυτά λοιπόν ήταν τα προϊόντα που καλλιεργούσαν, τα παλιά χρόνια στη Στενή και που στη συνέχεια θα πούμε αναλυτικά, ένα προς ένα τα φαγητά που έφτιαχναν, ώστε να περάσουν το χειμώνα τους, ο οποίος χειμώνας της Στενής, το γνωρίζουν και οι νεώτεροι, ακόμα και σήμερα, είναι πολύ βαρύς και μεγάλος σε διάρκεια. Ας σκεφτούμε λοιπόν ποιες ήταν οι συνθήκες τότε, που δεν υπήρχε συγκοινωνία, δρόμοι, τηλέφωνο και ούτε περίμεναν εκχιονιστικά μηχανήματα. Έπρεπε να λιώσει το χιόνι από μόνο του.
Μικρό παιδί ακόμα, υπήρξα αυτόπτης μάρτυς. Όταν ολόκληρο σχεδόν το χωριό, με φτυάρια και τσαπιά (γιατί το χιόνι είχε σκληρύνει), άνοιγε μια ολόκληρη μέρα, μονοπάτια μέσα στο χιόνι (ντουρό), ύστερα από πάνω από ενάμιση περίπου μήνα αποκλεισμό, μόνο και μόνο για να βγάλουν τα ζώα τους από τα κατώια, μουλάρια, γαϊδούρια, κ.λ.π. να τα οδηγήσουν προς τα χωράφια, που είχε αρχίσει να λιώνει σιγά σιγά το χιόνι, για να ξεμουδιάσουν από την κλεισούρα, αλλά και για να βοσκήσουν γιατί οι ζωοτροφές που ήταν αποθηκευμένες είχαν αρχίσει να τελειώνουν.
ΑνταλλαγέςΠως όμως προμηθεύονταν τα προϊόντα εκείνα που δεν μπορούσαν να τα παράγουν στη Στενή και που ήταν απαραίτητα για την παρασκευή φαγητών, όπως αλάτι, πιπέρι, ρύζι κ.α.;
Έκαναν λοιπόν ανταλλαγές προϊόντων ή τα αγόραζαν από νωρίς, πριν ενσκήψει ο βαρύς χειμώνας, από τα χρήματα που έπαιρναν, όταν πουλούσαν μερικά από τα προϊόντα που τους περίσσευαν.
Ενδεικτικά θα αναφέρουμε τη Χαλκίδα, στην οποία πήγαιναν με τα μουλάρια φορτωμένα, με φάβα, κριθάρι, σιτάρι, ρόδια κ.α. και με τα λίγα χρήματα που εισέπρατταν, αγόραζαν, αλάτι, πιπέρι, ζάχαρη και διάφορα μπαχαρικά, όπως κανέλα, γαρύφαλλο, μοσχοκάρυδο για τα γλυκά των Χριστουγέννων κ.α.
Στα Ψαχνά, πήγαιναν αχλάδες, ρόδια, φάβα, κ.α. και έπαιρναν πατάτες, σκόρδα και κρεμμύδια. Οι περισσότεροι όμως, αντί για κρεμμύδια έπαιρναν κοκκάρι, για να το φυτέψουν στο περιβόλι τους και να βγάλουν μόνοι τους τα κρεμμύδια (τους ερχόταν φθηνότερα).
Στις Στρόπωνες, έδιναν κυρίως σιτάρι και κριθάρι, απ' τα οποία είχαν έλλειψη οι Στροπωνιάτες και έπαιρναν φασόλια και πατάτες.
Είχαν λοιπόν το χειμώνα για φαγητό, από τα όσπρια, φάβα, φακές, κουκιά, γυφτοφάσουλα, ρεβίθια και φασόλια.
Από το αλεύρι, που προερχόταν από την άλεση του σιταριού, έφτιαχναν ψωμί, φύλλο (χυλοπίτες), τραχανά γλυκό, τραχανά ξινό, μπουλουγούρι, ενώ αν υπήρχε το αλεύρι στον ντάλαρο μπορούσαν ανά πάσα στιγμή να φτιάξουν τηγανόψωμα, καλαπόδια, σταχτοικουλούρες, πταλιές, κουρκούτι, κουρκόπιτα και φτιαχτά μακαρόνια, αλλά και γλυκά, όπως τηγανίτες (λουκουμάδες), μπακλαβά, μελομακάρονα και δίπλες.
Από το κριθάρι έφτιαχναν το κριθαρένιο ψωμί και το πολύσπορο (σμιγάδι).Από το καλαμπόκι την μπομπότα, την κατσαμάγκα και πολλές φορές τις σκασμούτρες (ποπ- κορν).
Από τις ντομάτες έφτιαχναν τον πελτέ αλλά και πολλές φορές τις συντηρούσαν για αρκετό διάστημα, τοποθετώντας τες ανάμεσα στα άχυρα.
Από τις μεγάλες κολοκύθες (λίρες) γίνονταν οι λιροκεφτέδες και η λιρόπιτα.
Από το κρεμμύδι εκτός του ότι ήταν απαραίτητο στα περισσότερα φαγητά, έφτιαχναν και το λιχοζούμι.
Φρούτα που μπορούσαν να συντηρηθούν όλο το χειμώνα ήταν τα κάστανα, τα κυδώνια, τα σύκα, τα ρόδια, τα καρύδια, τα μύγδαλα και τα τζίτζιφα, ενώ τα βύσσινα μόνο σε γλυκό.
Απ' το σταφύλι έβγαζαν το κρασί, το ξύδι, το τσίπουρο, ενώ για γλυκά το πετιμέζι, τη μουσταλευριά, τη μουστόπιτα και τα σουτζούκια.
Από τις ελιές το λάδι και οι φαγώσιμες ελιές μετά από επεξεργασία.
Τέλος από το γουρούνι γινόντουσαν τα λουκάνικα, ο πασπαλάς, η αλοιφή και η πηχτή, ενώ τα κόκαλα του γουρουνιού με το λιγοστό κρέας που τα περιέβαλε, έμπαιναν σε άρμη και μπορούσαν να μαγειρευτούν οποτεδήποτε μαζί με μακαρόνια, ρύζι κ.λπ.
Εκτός όμως απ' όλα αυτά ήταν η κουβαρντού, η γαλαντόμα και φιλεύσπλαχνη φύση, που προμήθευε με διάφορα χόρτα τους κατοίκους, όπως τα θανασάκια, καυκαλίθρες, ζογκιά, ραδίκια, κοκκινοράδικα, λαψάνες, σκυλόβρουβες, ρεπανίθρες, ψωμάκια, λάπατα, πικραλίθρες, ρόκα, γαλατσίθρες, μάραθα, βοϊδόγλωσσες, κατσικοπόδαρα, βλήτα κ,λπ.
Απαραίτητα λοιπόν σε κάθε κατώι έπρεπε να υπήρχε το αμπάρι για το σιτάρι και το κριθάρι, η σεντούκα για το καλαμπόκι, τη φάβα, τα διάφορα όσπρια, ο ντάλαρος για το αλεύρι, η πνιότα για τις ελιές, το πιθάρι για το λάδι, το δερμάτι, για το τυρί. Υπήρχε βέβαια και ντάλαρος για το τυρί αλλά συνήθως απέφευγαν την αποθήκευση του σ' αυτόν γιατί το τυρί στο ντάλαρο έβγαζε «πηδούλια». Τα κρεμμύδια τα ρόδια τα κυδώνια κ.λπ δένονταν σε πλεξάνες (αρμάθες), ενώ το ψωμί έμπαινε στην κοφνίδα.
http://www.eviac.gr/
Δεν «κυκλοφορούσε» το χρήμα όπως θα λέγαμε σήμερα, ώστε να κάνουν τις προμήθειες τους που θα τους επέτρεπαν να περάσουν έναν βαρύ χειμώνα και να επιβιώσουν.
Έκαναν λοιπόν το κουμάντο τους την Ανοιξη, το Καλοκαίρι και το Φθινόπωρο, μέχρι να πιάσουν τα πρώτα τσουχτερά κρύα.
Τρόφιμα, ρούχα, καυσόξυλα, ζωοτροφές, σαπούνι, κ.λ.π. όλα παρασκευασμένα από τη δική τους δουλειά και βγαλμένα από τα δικά τους προϊόντα.
Εδώ σ' αυτή την έρευνα, θα προσπαθήσουμε να παρουσιάσουμε την προσπάθεια που έκαναν οι προγονοί μας, ώστε να εφοδιάσουν το σπιτικό τους με τρόφιμα, και να περάσουν έτσι τον κρύο, βαρύ και μακρύ χειμώνα.
Με λίγα λόγια, να ξεχειμωνιάσουνε.
Τις φυτικές τροφές τις εξοικονομούσαν από την καλλιέργεια των χωραφιών, όπου έσπερναν τα προϊόντα εκείνα που δεν χρειάζονταν νερό (ξηριακά), από τα περιβόλια (που ήθελαν πότισμα), από τα λίγα οπωροφόρα δέντρα, τις ελιές, τα αμπέλια και από συγκομιδές στις οποίες κατεγίνοντο, συγκεντρώνοντας προϊόντα που δεν ήταν υποχρεωμένοι να καλλιεργούν, όπως χόρτα διάφορα, μανιτάρια, αρωματικά φυτά (τσάι, ρίγανη, θρούμπι, θυμάρι κ.α.).
Όλες οι οικογένειες, είχαν στην αυλή τους λίγες κότες, για το κρέας και τα αυγά. Επίσης λίγα μανάρια (αρνιά και κατσίκια) για το γάλα και το κρέας. Οι περισσότερες οικογένειες όμως, είχαν κατσίκες, γιατί τα αρνιά ήθελαν περισσότερο ελεύθερη βοσκή, πράγμα δύσκολο για τις μέρες του χειμώνα και επιπλέον βέλαζαν πολύ όταν ήταν κλεισμένα στο στάβλο, ο οποίος στάβλος, όπως καταλαβαίνετε, ήταν το κατώι του σπιτιού.
Αλλά το κυριότερο και πιο σημαντικό, ήταν το γουρούνι, το οποίο το αγόραζαν το αργότερο μέχρι αρχές Σεπτεμβρίου από το παζάρι της Κάτω Στενής, το τάιζαν μέχρι τα Χριστούγεννα και από το οποίο όπως θα δούμε παρακάτω, τίποτα δεν πήγαινε χαμένο.
Τις υπόλοιπες τροφές που δεν παρήγαγε η περιοχή, αλλά και άλλα «χρειαζούμενα» για την παρασκευή φαγητού τα προμηθεύονταν με ανταλλαγές προϊόντων από άλλες περιοχές, όπως θα δούμε στη συνέχεια, ενώ μερικά απ' αυτά, από τα μπακάλικα που άρχισαν να λειτουργούν με την παρέλευση του χρόνου, που κι αυτά προμηθεύονταν τα εμπορεύματα τους με τον ίδιο τρόπο κατά μεγάλο ποσοστό, γιατί πρέπει να θυμίσουμε ότι οι περισσότεροι κάτοικοι έκαναν τις αγορές τους πληρώνοντας σε είδος. Αυτά τα συγκέντρωναν οι «Μαγαζαραίοι» και τα πήγαιναν στη Χαλκίδα, τα πουλούσαν, έναντι πληρωμής ή προμηθεύονταν τα εμπορεύματά τους, ανταλλάσσοντάς τα.
Η ανταλλαγή - προμήθεια, γινόταν ή με την προσωπική κάθοδο των ιδίων στη Χαλκίδα, ή μέσω των αγωγιατών.
Δημητριακά και όσπριαΠερί τα τέλη του Μάη, έβγαινε η φάβα και περίπου την ίδια εποχή και οι φακές. Στη συνέχεια, σειρά είχαν, ο βίκος, η βρώμη και η ρόβη, που τα χρησιμοποιούσαν κατά κύριο λόγο για ζωοτροφές. Αρχές Ιουνίου, έβγαινε το πρώιμο κριθάρι και προς το τέλος του ίδιου μήνα, το όψιμο. Τέλος Ιουνίου έβγαινε και το σιτάρι και τον Ιούλιο γινόταν ο αλωνισμός του.
Τον Ιούλιο ήταν η εποχή της συγκομιδής των ρεβιθιών και τέλος Ιουλίου με αρχές Αυγούστου, με διαφορά λίγων ημερών, ήταν η εποχή της συγκομιδής των μαυρομάτικων φασολιών (γυφτοφάσουλα) και του καλαμποκιού.
Τη φάβα αφού την αλωνίζανε και την καθαρίζανε, την πηγαίνανε στο μύλο για να τριφτεί σε μικρότερα κομμάτια. Οι περισσότεροι όμως είχαν στο σπίτι χερόμυλο «χειρόμπλου» γι αυτή τη δουλειά και όσοι δεν είχαν δανειζόντουσαν από φίλους και γειτόνους.
Η φακή αφού αλωνιζόταν και καθαριζόταν, αποθηκευόταν απ' ευθείας για το χειμώνα.
Το καλαμπόκι, μετά τη συγκομιδή και αφού μεταφερθεί στο σπίτι, γίνεται το ξεμπούκιασμα (βγάλσιμο των φύλλων που το τυλίγουν). Ύστερα το αφήνουν λίγες μέρες στον ήλιο να στεγνώσει και στη συνέχεια το χτυπάνε με ένα ειδικό ξύλο για να διαχωριστεί ο καρπός από το κοτσάνι, (μπούρτσι). Μερικά τα κρατάνε όπως είναι για να έχουν να τα ψήνουν το χειμώνα. Με το αλεύρι του καλαμποκιού, έφτιαχναν την μπομπότα και άλλα παρασκευάσματα, που θα δούμε στη συνέχεια.
Το κριθάρι ενώ βασικά το αξιοποιούσαν σαν ζωοτροφή, παράλληλα έφτιαναν, το κριθαρένιο ψωμί ή το χρησιμοποιούσαν, αναμεμειγμένο με σιτάρι, καθώς και άλλα δημητριακά ή και όσπρια συνήθως για να κάνουν πολύσπορο ψωμί, το λεγόμενο «σμιγάδι». Και αυτό, όχι γιατί πίστευαν, όπως σήμερα, ότι το πολύσπορο ψωμί είναι πιο υγιεινό, αλλά γιατί η ποσότητα του σιταριού δεν ήταν τόση για να το χρησιμοποιήσουν αποκλειστικά για την παρασκευή ψωμιού.
Κατά συνέπεια, λογικό είναι, ότι ψωμί πολύσπορο (σμιγάδι), συνήθως έφτιαχναν οι φτωχότερες οικογένειες.
Αλλά το σημαντικότερο απ' όλα ήταν το σιτάρι, που με το αλεύρι που έβγαινε μετά την άλεση, μπορούσαν να φτιάξουν χίλια - δυο παρασκευάσματα, που και αυτά θα τα δούμε στη συνέχεια.
Ο Μπάρμπα Τάσος Κορώνης (Μαμάκας) έλεγε το παρακάτω δίστιχο.«Έχ' ο ντάλαρος αλεύρ', Χριστός Ανέστ'.Δεν έχ' ο ντάλαρος αλεύρ', θάνατον πατήσας»
Ο Μπάρμπα Τάσος, μην γνωρίζοντας ίσως, να ερμηνεύσει το νόημα της φράσης «θάνατον πατήσας» και επηρεασμένος από τη λέξη θάνατος, πίστευε ότι είχε κακή έννοια και ήθελε να αποδώσει τη δυστυχία που θα επέφερε η έλλειψη του αλευριού.
ΠεριβολικάΌλοι καλλιεργούσαν από ένα περιβόλι, μικρό ή μεγάλο, σε τόπους που δίπλα ή πολύ κοντά υπήρχε ποτάμι, ώστε να είναι εύκολο το πότισμα. Από ένα σημείο του ποταμίου, το οποίο ήταν ψηλότερα από το επίπεδο που βρισκόντουσαν τα περιβόλια, έπιαναν το νερό (δέση), το οποίο μέσω ενός αυλακιού, το οποίο περνούσε δίπλα στα περιβόλια, πότιζαν με τη σειρά οι κάτοικοι, την οποία (σειρά) συνήθως καθόριζε ο νεροκράτης. Όταν ερχόταν η σειρά κάποιου να ποτίσει, ελευθέρωνε το άνοιγμα στο αυλάκι που επικοινωνούσε με το περιβόλι του (καταπότης) και έφραζε το αυλάκι ώστε να μην φεύγει το νερό προς τα κάτω, αλλά να στρίβει προς το περιβόλι του. Τα κύρια προϊόντα που καλλιεργούσαν στα περιβόλια, ήταν τα φασόλια τα κλαρωτά τα οποία «έσερναν» μεγάλο ύψος και τα στήριζαν με κλάρες, τις λεγόμενες φασουλόκλαρες, και τα χαμοφάσουλα ή κολοβά, τα οποία είχαν μικρότερο ύψος, δεν χρειαζόντουσαν υποστήριξη από κλάρες, αλλά ήταν κάπως χαμηλότερης ποιότητας, γιαυτό και οι κάτοικοι προτιμούσαν τις κλαρωτές φασολιές, αν και χρειαζόταν μεγαλύτερη διαδικασία η καλλιέργεια τους.
Αλλα προϊόντα ήταν οι ντομάτες, οι μελιτζάνες οι μικρές κολοκύθες, οι μεγάλες κολοκύθες (λίρες). Αλλά και τα κρεμμύδια.
Οι μελιτζάνες και οι μικρές κολοκύθες καταναλώνονταν εποχιακά, ενώ απ' τις ντομάτες και τις λίρες, αποκόμιζαν τρόφιμα και για το χειμώνα, όπως θα δούμε.
Πατάτες, δεν καλλιεργούσαν στο χωριό, αλλά ήταν ένα προϊόν που το προμηθεύονταν, ανταλλάσσοντας το με παραγόμενα προϊόντα της περιοχής. Μόνο με την μεγάλη πείνα του '40 - '44 και ίσως λίγο αργότερα με τον εμφύλιο, καλλιεργήθηκε η πατάτα στο δάσος και απ' ότι μαθαίνουμε από παλαιότερους, ήταν πάρα πολύ καλή.
ΔενδροκομίαΑπό τα δενδροκομικά προϊόντα, τα πιο διαδεδομένα, ήταν. Τα μούρα, τα αχλάδια, τα κυδώνια, τα ρόδια, τα καρύδια τα κάστανα, τα σύκα και σε μικρές ποσότητες, τα κεράσια, τα μύγδαλα, τα μήλα τα τζίτζιφα, τα βύσσινα και τα άβγαρα. Τα κάστανα, τα βύσσινα, τα μήλα(κυρίως φιρίκια), αλλά και λίγες κερασιές ήταν στο δάσος (υπήρχαν και σε χαμηλότερο υψόμετρο μερικές). Τα φρούτα που μπορούσαν να τα συντηρήσουν ή να κάνουν διάφορα παρασκευάσματα που θα τα χρησιμοποιούσαν το χειμώνα, ήταν τα κυδώνια, τα σύκα, τα ρόδια, τα καρύδια, τα τζίτζιφα, τα μύγδαλα, τα κάστανα, ενώ τα βύσσινα και τα κεράσια, μόνο για γλυκό. Επίσης τα άβγαρα, που είχαν το μέγεθος μιας μεγάλης ελιάς, αλλά ήταν στρογγυλά, είχαν χρώμα πορτοκαλοκίτρινο και καταπολεμούσαν τη διάρροια. Τα υπόλοιπα, όπως οι αχλάδες και τα περισσεύματα από τα άλλα φρούτα, τα πουλούσαν ή τα αντάλλασσαν με άλλα προϊόντα που δεν υπήρχαν στο χωριό. Τα μούρα, τα έτρωγαν από τη μουριά, γιατί η φύση του καρπού δεν συνιστούσε συγκομιδή και εκ των υστέρων κατανάλωση, τρωγόταν αμέσως μόλις το έκοβες, ενώ τα μήλα, ήταν τόσα λίγα που μόνο τα έτρωγαν στην εποχή τους, όσα μπορούσαν να συλλέξουν και τίποτα άλλο.
ΑμπέλιΚλάδεμα, σκάψιμο, σκάλισμα, ξεφύλλισμα, κορφολόγημα και πολλές άλλες περιποιήσεις θέλει το αμπέλι, μέχρι τη μέρα του τρύγου, που θα μας δώσει το γλυκό σταφύλι, που με τραγούδια, με αστεία, με γέλια, φωνές, αλλά και με περσινό κρασί, θα το τρυγήσουμε, και στη συνέχεια θα το πατήσουμε για να βγει ο μούστος, ο οποίος εκτός από το κρασί, μας δίνει και πολλές άλλες λιχουδιές, με τις οποίες θα περάσουμε τον χειμώνα.
ΕλιέςΚαι έρχεται και η ώρα της ελιάς, που όλο το χωριό σχεδόν μετακομίζει στους ελαιώνες, οι οποίοι, μην νομίζετε ότι είναι μεγάλοι. Οι πιο πολλοί νοικοκυραίοι, αγωνίζονται για το λάδι της χρονιάς και τις ελιές που θα τις συσκευάσουν για φαγώσιμες.
Το γουρούνιΚαι τέλος, το γουρούνι που το έσφαζαν τα Χριστούγεννα και απ' το οποίο, όπως προείπαμε, όχι μόνο δεν πάει τίποτα χαμένο, αλλά μας κάνει συντροφιά σχεδόν όλο τον υπόλοιπο χρόνο με τα παρασκευάσματα που έφτιαχναν οι προγονοί μας απ' αυτό.
ΜέλιΠολύ λίγοι κάτοικοι ασχολούνταν με τη μελισσοκομία και έβγαζαν το απαιτούμενο μέλι της χρονιάς και αν είχαν λίγο περισσότερο το πουλούσαν στους άλλους κατοίκους, -γιατί ήταν απαραίτητο κυρίως για τα γλυκά των Χριστουγέννων- ή το έδιναν ανταλλάσσοντάς το με αγροτικά ή κτηνοτροφικά προϊόντα που αυτοί τύχαινε να μην έχουν. Λίγα ήταν τα μελίσσια που είχαν -όσοι είχαν-από δέκα έως εικοσιπέντε περίπου, γιατί οι μεταφορές από βοσκή σε βοσκή γινόταν με τα ζώα και κάθε φόρτωμα ήταν τέσσερα περίπου κουβέλια (κυψέλες), τα οποία τα έφτιαχναν μόνοι τους από κορμό πλατάνας που τον κούφωναν.
Αυτά λοιπόν ήταν τα προϊόντα που καλλιεργούσαν, τα παλιά χρόνια στη Στενή και που στη συνέχεια θα πούμε αναλυτικά, ένα προς ένα τα φαγητά που έφτιαχναν, ώστε να περάσουν το χειμώνα τους, ο οποίος χειμώνας της Στενής, το γνωρίζουν και οι νεώτεροι, ακόμα και σήμερα, είναι πολύ βαρύς και μεγάλος σε διάρκεια. Ας σκεφτούμε λοιπόν ποιες ήταν οι συνθήκες τότε, που δεν υπήρχε συγκοινωνία, δρόμοι, τηλέφωνο και ούτε περίμεναν εκχιονιστικά μηχανήματα. Έπρεπε να λιώσει το χιόνι από μόνο του.
Μικρό παιδί ακόμα, υπήρξα αυτόπτης μάρτυς. Όταν ολόκληρο σχεδόν το χωριό, με φτυάρια και τσαπιά (γιατί το χιόνι είχε σκληρύνει), άνοιγε μια ολόκληρη μέρα, μονοπάτια μέσα στο χιόνι (ντουρό), ύστερα από πάνω από ενάμιση περίπου μήνα αποκλεισμό, μόνο και μόνο για να βγάλουν τα ζώα τους από τα κατώια, μουλάρια, γαϊδούρια, κ.λ.π. να τα οδηγήσουν προς τα χωράφια, που είχε αρχίσει να λιώνει σιγά σιγά το χιόνι, για να ξεμουδιάσουν από την κλεισούρα, αλλά και για να βοσκήσουν γιατί οι ζωοτροφές που ήταν αποθηκευμένες είχαν αρχίσει να τελειώνουν.
ΑνταλλαγέςΠως όμως προμηθεύονταν τα προϊόντα εκείνα που δεν μπορούσαν να τα παράγουν στη Στενή και που ήταν απαραίτητα για την παρασκευή φαγητών, όπως αλάτι, πιπέρι, ρύζι κ.α.;
Έκαναν λοιπόν ανταλλαγές προϊόντων ή τα αγόραζαν από νωρίς, πριν ενσκήψει ο βαρύς χειμώνας, από τα χρήματα που έπαιρναν, όταν πουλούσαν μερικά από τα προϊόντα που τους περίσσευαν.
Ενδεικτικά θα αναφέρουμε τη Χαλκίδα, στην οποία πήγαιναν με τα μουλάρια φορτωμένα, με φάβα, κριθάρι, σιτάρι, ρόδια κ.α. και με τα λίγα χρήματα που εισέπρατταν, αγόραζαν, αλάτι, πιπέρι, ζάχαρη και διάφορα μπαχαρικά, όπως κανέλα, γαρύφαλλο, μοσχοκάρυδο για τα γλυκά των Χριστουγέννων κ.α.
Στα Ψαχνά, πήγαιναν αχλάδες, ρόδια, φάβα, κ.α. και έπαιρναν πατάτες, σκόρδα και κρεμμύδια. Οι περισσότεροι όμως, αντί για κρεμμύδια έπαιρναν κοκκάρι, για να το φυτέψουν στο περιβόλι τους και να βγάλουν μόνοι τους τα κρεμμύδια (τους ερχόταν φθηνότερα).
Στις Στρόπωνες, έδιναν κυρίως σιτάρι και κριθάρι, απ' τα οποία είχαν έλλειψη οι Στροπωνιάτες και έπαιρναν φασόλια και πατάτες.
Είχαν λοιπόν το χειμώνα για φαγητό, από τα όσπρια, φάβα, φακές, κουκιά, γυφτοφάσουλα, ρεβίθια και φασόλια.
Από το αλεύρι, που προερχόταν από την άλεση του σιταριού, έφτιαχναν ψωμί, φύλλο (χυλοπίτες), τραχανά γλυκό, τραχανά ξινό, μπουλουγούρι, ενώ αν υπήρχε το αλεύρι στον ντάλαρο μπορούσαν ανά πάσα στιγμή να φτιάξουν τηγανόψωμα, καλαπόδια, σταχτοικουλούρες, πταλιές, κουρκούτι, κουρκόπιτα και φτιαχτά μακαρόνια, αλλά και γλυκά, όπως τηγανίτες (λουκουμάδες), μπακλαβά, μελομακάρονα και δίπλες.
Από το κριθάρι έφτιαχναν το κριθαρένιο ψωμί και το πολύσπορο (σμιγάδι).Από το καλαμπόκι την μπομπότα, την κατσαμάγκα και πολλές φορές τις σκασμούτρες (ποπ- κορν).
Από τις ντομάτες έφτιαχναν τον πελτέ αλλά και πολλές φορές τις συντηρούσαν για αρκετό διάστημα, τοποθετώντας τες ανάμεσα στα άχυρα.
Από τις μεγάλες κολοκύθες (λίρες) γίνονταν οι λιροκεφτέδες και η λιρόπιτα.
Από το κρεμμύδι εκτός του ότι ήταν απαραίτητο στα περισσότερα φαγητά, έφτιαχναν και το λιχοζούμι.
Φρούτα που μπορούσαν να συντηρηθούν όλο το χειμώνα ήταν τα κάστανα, τα κυδώνια, τα σύκα, τα ρόδια, τα καρύδια, τα μύγδαλα και τα τζίτζιφα, ενώ τα βύσσινα μόνο σε γλυκό.
Απ' το σταφύλι έβγαζαν το κρασί, το ξύδι, το τσίπουρο, ενώ για γλυκά το πετιμέζι, τη μουσταλευριά, τη μουστόπιτα και τα σουτζούκια.
Από τις ελιές το λάδι και οι φαγώσιμες ελιές μετά από επεξεργασία.
Τέλος από το γουρούνι γινόντουσαν τα λουκάνικα, ο πασπαλάς, η αλοιφή και η πηχτή, ενώ τα κόκαλα του γουρουνιού με το λιγοστό κρέας που τα περιέβαλε, έμπαιναν σε άρμη και μπορούσαν να μαγειρευτούν οποτεδήποτε μαζί με μακαρόνια, ρύζι κ.λπ.
Εκτός όμως απ' όλα αυτά ήταν η κουβαρντού, η γαλαντόμα και φιλεύσπλαχνη φύση, που προμήθευε με διάφορα χόρτα τους κατοίκους, όπως τα θανασάκια, καυκαλίθρες, ζογκιά, ραδίκια, κοκκινοράδικα, λαψάνες, σκυλόβρουβες, ρεπανίθρες, ψωμάκια, λάπατα, πικραλίθρες, ρόκα, γαλατσίθρες, μάραθα, βοϊδόγλωσσες, κατσικοπόδαρα, βλήτα κ,λπ.
Απαραίτητα λοιπόν σε κάθε κατώι έπρεπε να υπήρχε το αμπάρι για το σιτάρι και το κριθάρι, η σεντούκα για το καλαμπόκι, τη φάβα, τα διάφορα όσπρια, ο ντάλαρος για το αλεύρι, η πνιότα για τις ελιές, το πιθάρι για το λάδι, το δερμάτι, για το τυρί. Υπήρχε βέβαια και ντάλαρος για το τυρί αλλά συνήθως απέφευγαν την αποθήκευση του σ' αυτόν γιατί το τυρί στο ντάλαρο έβγαζε «πηδούλια». Τα κρεμμύδια τα ρόδια τα κυδώνια κ.λπ δένονταν σε πλεξάνες (αρμάθες), ενώ το ψωμί έμπαινε στην κοφνίδα.
http://www.eviac.gr/
Τρίτη 8 Ιανουαρίου 2008
Καποδίστριας 2. Ευκαιρία ή απειλή για το Δήμο Διρφύων;
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση που αποτελεί πολιτικό και κοινωνικό θεσμό επιζητεί σήμερα περισσότερο από ότι στο παρελθόν να έχει διευρυμένη κοινωνική συμμετοχή και οικονομική αυτοτέλεια. Η αποκέντρωση αρμοδιοτήτων και ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι ένα ζήτημα για το οποίο έχει αναπτυχθεί έντονη φιλολογία τα τελευταία χρόνια. Με δεδομένες τις εξαγγελίες της Κυβέρνησης για νομοθετικές πρωτοβουλίες που θα πάρει στο πλαίσιο της διοικητικής μεταρρύθμισης της χώρας μέχρι το τέλος του 2007 και έχοντας πλέον 10ετή εμπειρία από τη λειτουργία του Καποδίστρια 1 το θέμα θα πρέπει να μας απασχολεί ιδιαιτέρως.
Το επιχείρημα για τη διεύρυνση Δήμων (αλλά και Νομαρχιών και Περιφερειών) εδράζεται στην προσπάθεια που καταβάλλεται για την επίτευξη ανάπτυξης με παράλληλη απορρόφηση του Δ' Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης που από ότι φαίνεται θα είναι και το τελευταίο οικονομικό βοήθημα διοικητικής στήριξης από την Ε.Ε.
Παρότι το επιχείρημα ακούγεται λογικό και δίκαιο το θέμα της διεύρυνσης εμπεριέχει κατά την άποψή μας υψηλό ρίσκο γιατί συνδέεται με τα ιδιόμορφα χαρακτηριστικά του κάθε Δήμου. Για άλλους Δήμους η συνένωση μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία για άλλους όμως διαρκή απειλή.
Όσον αφορά το Δήμο Διρφύων υπάρχουν ιδιαιτερότητες που μάλλον σε αυτή τη φάση καθιστούν επικίνδυνη οποιαδήποτε προσπάθεια συνένωσης με τους όμορους Δήμους.
Συγκεκριμένα ο Δήμος Διρφύων:
α. Παρουσιάζει ετερογένεια όσον αφορά το παραγόμενο προϊόν. Τα νότια χωριά για παράδειγμα έχουν πεδινές καλλιέργειες, τα βόρεια ορεινές, εκείνα επί του άξονα Στενή-Χιλιαδούς επικεντρώνονται στο τουριστικό προϊόν ενώ σε όλο το Δήμο ευδοκιμεί η μελισσοκομία, η κτηνοτροφία και η παραγωγή δασικών προϊόντων. Επίσης ο Δήμος Διρφύων παρουσιάζει ετερογένεια παραγόμενου προϊόντος και με τους περισσότερους όμορους δήμους. Η ετερογένεια αυτή αποτελεί εμπόδιο στην ομαλή διαδικασία πιθανής συνένωσης αφού καθιστά απίθανη από τους Δήμους την ισότιμη υποστήριξη των ζωτικών οικονομικών τους συμφερόντων που προκύπτουν από την παραγωγή.
β. Δεν έχει κατά την άποψή μας ολοκληρώσει τη μετεξέλιξη του στο πρότυπο του Δήμου που στόχευε το σχέδιο του Καποδίστρια 1.
Αυτό οφείλεται σε πολλούς λόγους όπως: α) υπάρχει υστέρηση στη λειτουργία των τεχνικών και μελετητικών υπηρεσιών του Δήμου με αποτέλεσμα να χάνονται κονδύλια επειδή δεν μπορούν να τεκμηριωθούν με τεχνοοικονομικά κριτήρια μελέτες για την προώθηση μεγάλων έργων ανάπτυξης, β) υφίσταται έλλειμμα εξορθολογισμού των οικονομικών του Δήμου λόγο για τον οποίο ο Δήμος μας είναι και υπόλογος με παρέμβαση της Περιφέρειας, γ) δεν έχουν σαφώς επιλυθεί τα θέματα των παρακρατηθέντων φόρων καθώς και οι αρμοδιότητες των συναφών με το θέμα αρχών, δ) υφίσταται αμφισβήτηση όσον αφορά τη δίκαιη κατανομή κονδυλίων ανά Δημοτικό Διαμέρισμα και πολλά άλλα που δεν είναι της παρούσης να αναλυθούν.
γ. Δεν έχει πλήρως εναρμονιστεί με τον νέο Δημοτικό και Κοινοτικό Κώδικα ο οποίος από τις τελευταίες εκλογές (πρόσφατα δηλαδή) τέθηκε σε εφαρμογή. Αυτό συνδέεται με την άποψή μας ότι σε πιθανή συνένωση τα Τοπικά Συμβούλια θα χάσουν εντελώς το ρόλο τους στη λήψη αποφάσεων που ούτως ή άλλως σήμερα είναι γνωμοδοτικός. Ήδη τα Τοπικά Συμβούλια έχουν εξελιχθεί σε κυματοθραύστη της λαϊκής αγανάκτησης προς το Δήμο ενώ παράλληλα λειτουργούν πλέον ως όργανο που υλοποιεί τις επιλογές της Δημοτικής Αρχής.
δ. Σε περίπτωση συνένωσης του θα επιβαρυνθεί οικονομικά με υψηλότερη φορολόγηση των δημοτών του όσον αφορά την παροχή υπηρεσιών για δημόσια αγαθά (ύδρευση, φωτισμός, αποχέτευση, αποκομιδή απορριμμάτων κλπ.) όπως συμβαίνει στους Δήμους που περιλαμβάνουν μεγάλα αστικά κέντρα και πόλεις.
ε. Σε περίπτωση ενοποίησης των λειτουργιών του που αναγκαστικά θα προκύψουν από πιθανή συνένωση θα οδηγηθεί σε ανάθεση έργων σε ιδιωτικές εταιρείες οι οποίες θα αντικαταστήσουν τον «δημόσιο χαρακτήρα» της εργασίας που προσφέρει σήμερα το προσωπικό του Δήμου. Έτσι πολλά από τα έργα τα οποία αναλαμβάνουν υπάλληλοι του Δήμου (π.χ. καθαριότητα, συντήρηση κλπ.) θα κληθούν να τα αναλάβουν ιδιωτικές εταιρείες οι οποίες δεν θα επιλέγουν τους εργαζόμενους λαμβάνοντας υπόψη κοινωνικά κριτήρια και κριτήρια εντοπιότητας αλλά μόνο το χαμηλό κόστος εργασίας τους (συνήθως σε αυτού του είδους τις εταιρείες απασχολούνται οικονομικοί μετανάστες). Κατά την άποψή μας σε αυτή την περίπτωση θα τεθούν σε άμεσο κίνδυνο οι θέσεις εργασίας των εργαζόμενων σήμερα στις υπηρεσίες του Δήμου και κυρίως των συμβασιούχων.
στ. Σε περίπτωση συνενώσεως του τα μεγάλα έργα (οδοποιίας, κατασκευών, ανάπλασης κλπ.) θα αναληφθούν από «μεγαλοεργολάβους του κέντρου» εκτοπίζοντας τους μικρότερους που επιδιώκουν να αναλαμβάνουν μέχρι σήμερα τα έργα στο Δήμο. Αν και αυτοί που αναλαμβάνουν τα τελευταία 10 χρόνια όλα σχεδόν τα έργα του Δήμου, έχουν γίνει ήδη μεγαλοεργολάβοι, δεν ξεπερνούν τους 2-3 σε αριθμό και είναι σίγουρο ότι θα πιέσουν με τον τρόπο τους την παρούσα Δημοτική Αρχή (η οποία έχει αποδείξει ότι δεν προβάλει και ιδιαίτερη αντίσταση σε τέτοιες ιδιότυπες συνεργασίες!) να συμφωνήσει σε συνένωση ώστε να μεγαλώσουν την «πίττα».
ζ. Διαθέτει ένα περιορισμένο αριθμό μικρομεσαίων παραδοσιακών κυρίως επιχειρήσεων οι οποίες προσπαθούν να επιβιώσουν περιορίζοντας το κόστος λειτουργίας τους κυρίως προσφέροντας προσωπική-οικογενειακή εργασία. Οι μεγάλες δε επιχειρήσεις (κυρίως πτηνοτροφικές μονάδες) που λειτουργούν στα όρια του Δήμου δεν έχουν πιεστεί από την Δημοτική Αρχή να λειτουργούν με άμεσα ανταποδοτικά οφέλη προς τις τοπικές κοινωνίες πέραν της προσφοράς εργασίας (που και αυτή θα μπορούσε να διευρυνθεί περιορίζοντας την υψηλή ανεργία που μαστίζει την περιοχή μας). Επιπλέον οι κάτοικοι αυτών των περιοχών (π.χ. του Πισσώνα) παραπονούνται για υποβάθμιση του περιβάλλοντος και της ποιότητας ζωής τους από τη λειτουργία των επιχειρήσεων αυτών χωρίς να βρίσκουν ανταπόκριση και στήριξη από τον Δήμο. Επανερχόμενος στο θέμα, οι μικρομεσαίες λοιπόν επιχειρήσεις του Δήμου μας θα υποστούν ένα ευρύτερο και εντονότερο ανταγωνισμό από άλλες μεγαλύτερες με κίνδυνο εάν δεν δημιουργηθεί πλαίσιο προστασίας τους να οδηγηθούν σε μαρασμό.
η. Παρουσιάζει δημογραφική αλλαγή (μείωση του αριθμού των κατοίκων και μεταβολή της ποιοτικής σύνθεσης του πληθυσμού π.χ. οι νεότεροι μετακινούνται προς τα κέντρα για εξεύρεση εργασίας, εκπαίδευση των παιδιών τους κλπ.). Αυτό σημαίνει ότι πιθανή συνένωση με Δήμους που παρουσιάζουν δημογραφική ανάπτυξη (π.χ. Δήμος Αρτάκης) θα περιορίσει το ρόλο των τοπικών κοινωνιών των Δημοτικών Διαμερισμάτων του Δήμου μας οι οποίες δεν θα έχουν «δυνατή φωνή» να διεκδικήσουν οφέλη και υποστήριξη για τον τόπο διαμονής τους.
θ. Παρουσιάζει γεωγραφική διασπορά των χωριών και οικισμών του με αποτέλεσμα πιθανή συνένωση να μεγαλώσει την απόσταση που απαιτείται να διανύσει ο δημότης ώστε να συναλλαγεί με τις διοικητικές υπηρεσίες του Δήμου (οι οποίες θα εδρεύουν προφανώς σε άλλο κέντρο πιο απομακρυσμένο για τους περισσότερους και όχι όπως σήμερα στη Στενή). Αρα ο δημότης θα βρίσκεται «πιο μακριά» από τον Δήμο που καλείται να τον υπηρετεί και βεβαίως να τον εξυπηρετεί.
Όλες οι παραπάνω σύντομες σκέψεις καθιστούν το εγχείρημα της πιθανής συνένωσης του Δήμου μας με κάποιον άλλο αρκετά επικίνδυνο. Ο λόγος βέβαια που η Κυβέρνηση έχει αποφασίσει να νομοθετήσει για το θέμα δεν είναι ότι ο Καποδίστριας 2 επιδιώκει να δημιουργήσει πρόβλημα στις τοπικές κοινωνίες των μικρότερων Δήμων. Αντίθετα μάλιστα η γενική φιλοσοφία του υποστηρίζει την ανάπτυξη. Κατά την άποψή μας όμως ο Δήμος Διρφύων και για τους παραπάνω λόγους που αναφέρθηκαν δεν έχει προετοιμαστεί για να ανταποκριθεί σε αυτή την πρόκληση με αποτέλεσμα να κινδυνεύει να απολέσει το χαρακτήρα και την αυτοτέλειά του. Είναι αλήθεια ότι για άλλους Δήμους οι οποίοι εκμεταλλεύτηκαν καλύτερα τις δυνατότητες απορρόφησης κονδυλίων της Ε.Ε. τα τελευταία χρόνια και δημιούργησαν πραγματική ανάπτυξη η πρόταση για ευρύτερες συνενώσεις να τους εξυπηρετεί. Παρεμπιπτόντως να αναφέρουμε ότι η πραγματική ανάπτυξη στα πλαίσια των Δήμων προσμετράται με το πόσες ενεργές και πάγιες θέσεις εργασίας δημιουργήθηκαν -και όχι προεκλογικά ετάχθησαν- με ενέργειες της Δημοτικής Αρχής. Αλήθεια ας το σκεφτούν οι δημότες μας αυτό για να καταλάβουν τι έργο έχει επιτελεστεί προς την κατεύθυνση αυτή!
Σε κάθε περίπτωση και σύμφωνα με τις δηλώσεις των Κυβερνητικών ιθυνόντων οι συνενώσεις θα προταθούν με θεσμοθετημένα κίνητρα και εκούσιες αποφάσεις των δημοτικών συμβουλίων. Το εγχείρημα άλλωστε θα πρέπει να έχει υψηλή δόση βολονταρισμού ώστε να είναι και πολιτικά βιώσιμο. Επειδή όμως πάντοτε στην πολιτική υπάρχει και παρασκήνιο που εξυπηρετεί οικονομικά συμφέροντα και προσωπικές φιλοδοξίες ορισμένων επιτηδείων εις βάρος των συμφερόντων του λαού ας προσέχουμε και ας εγρηγορούμε. Αλλωστε σύντομα θα περάσουν σχετικές εγκύκλιοι προς τους Δήμους τις οποίες θα μελετήσουμε και θα επανέλθουμε επί του θέματος.
Γιώργος Ντούρμας
Το επιχείρημα για τη διεύρυνση Δήμων (αλλά και Νομαρχιών και Περιφερειών) εδράζεται στην προσπάθεια που καταβάλλεται για την επίτευξη ανάπτυξης με παράλληλη απορρόφηση του Δ' Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης που από ότι φαίνεται θα είναι και το τελευταίο οικονομικό βοήθημα διοικητικής στήριξης από την Ε.Ε.
Παρότι το επιχείρημα ακούγεται λογικό και δίκαιο το θέμα της διεύρυνσης εμπεριέχει κατά την άποψή μας υψηλό ρίσκο γιατί συνδέεται με τα ιδιόμορφα χαρακτηριστικά του κάθε Δήμου. Για άλλους Δήμους η συνένωση μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία για άλλους όμως διαρκή απειλή.
Όσον αφορά το Δήμο Διρφύων υπάρχουν ιδιαιτερότητες που μάλλον σε αυτή τη φάση καθιστούν επικίνδυνη οποιαδήποτε προσπάθεια συνένωσης με τους όμορους Δήμους.
Συγκεκριμένα ο Δήμος Διρφύων:
α. Παρουσιάζει ετερογένεια όσον αφορά το παραγόμενο προϊόν. Τα νότια χωριά για παράδειγμα έχουν πεδινές καλλιέργειες, τα βόρεια ορεινές, εκείνα επί του άξονα Στενή-Χιλιαδούς επικεντρώνονται στο τουριστικό προϊόν ενώ σε όλο το Δήμο ευδοκιμεί η μελισσοκομία, η κτηνοτροφία και η παραγωγή δασικών προϊόντων. Επίσης ο Δήμος Διρφύων παρουσιάζει ετερογένεια παραγόμενου προϊόντος και με τους περισσότερους όμορους δήμους. Η ετερογένεια αυτή αποτελεί εμπόδιο στην ομαλή διαδικασία πιθανής συνένωσης αφού καθιστά απίθανη από τους Δήμους την ισότιμη υποστήριξη των ζωτικών οικονομικών τους συμφερόντων που προκύπτουν από την παραγωγή.
β. Δεν έχει κατά την άποψή μας ολοκληρώσει τη μετεξέλιξη του στο πρότυπο του Δήμου που στόχευε το σχέδιο του Καποδίστρια 1.
Αυτό οφείλεται σε πολλούς λόγους όπως: α) υπάρχει υστέρηση στη λειτουργία των τεχνικών και μελετητικών υπηρεσιών του Δήμου με αποτέλεσμα να χάνονται κονδύλια επειδή δεν μπορούν να τεκμηριωθούν με τεχνοοικονομικά κριτήρια μελέτες για την προώθηση μεγάλων έργων ανάπτυξης, β) υφίσταται έλλειμμα εξορθολογισμού των οικονομικών του Δήμου λόγο για τον οποίο ο Δήμος μας είναι και υπόλογος με παρέμβαση της Περιφέρειας, γ) δεν έχουν σαφώς επιλυθεί τα θέματα των παρακρατηθέντων φόρων καθώς και οι αρμοδιότητες των συναφών με το θέμα αρχών, δ) υφίσταται αμφισβήτηση όσον αφορά τη δίκαιη κατανομή κονδυλίων ανά Δημοτικό Διαμέρισμα και πολλά άλλα που δεν είναι της παρούσης να αναλυθούν.
γ. Δεν έχει πλήρως εναρμονιστεί με τον νέο Δημοτικό και Κοινοτικό Κώδικα ο οποίος από τις τελευταίες εκλογές (πρόσφατα δηλαδή) τέθηκε σε εφαρμογή. Αυτό συνδέεται με την άποψή μας ότι σε πιθανή συνένωση τα Τοπικά Συμβούλια θα χάσουν εντελώς το ρόλο τους στη λήψη αποφάσεων που ούτως ή άλλως σήμερα είναι γνωμοδοτικός. Ήδη τα Τοπικά Συμβούλια έχουν εξελιχθεί σε κυματοθραύστη της λαϊκής αγανάκτησης προς το Δήμο ενώ παράλληλα λειτουργούν πλέον ως όργανο που υλοποιεί τις επιλογές της Δημοτικής Αρχής.
δ. Σε περίπτωση συνένωσης του θα επιβαρυνθεί οικονομικά με υψηλότερη φορολόγηση των δημοτών του όσον αφορά την παροχή υπηρεσιών για δημόσια αγαθά (ύδρευση, φωτισμός, αποχέτευση, αποκομιδή απορριμμάτων κλπ.) όπως συμβαίνει στους Δήμους που περιλαμβάνουν μεγάλα αστικά κέντρα και πόλεις.
ε. Σε περίπτωση ενοποίησης των λειτουργιών του που αναγκαστικά θα προκύψουν από πιθανή συνένωση θα οδηγηθεί σε ανάθεση έργων σε ιδιωτικές εταιρείες οι οποίες θα αντικαταστήσουν τον «δημόσιο χαρακτήρα» της εργασίας που προσφέρει σήμερα το προσωπικό του Δήμου. Έτσι πολλά από τα έργα τα οποία αναλαμβάνουν υπάλληλοι του Δήμου (π.χ. καθαριότητα, συντήρηση κλπ.) θα κληθούν να τα αναλάβουν ιδιωτικές εταιρείες οι οποίες δεν θα επιλέγουν τους εργαζόμενους λαμβάνοντας υπόψη κοινωνικά κριτήρια και κριτήρια εντοπιότητας αλλά μόνο το χαμηλό κόστος εργασίας τους (συνήθως σε αυτού του είδους τις εταιρείες απασχολούνται οικονομικοί μετανάστες). Κατά την άποψή μας σε αυτή την περίπτωση θα τεθούν σε άμεσο κίνδυνο οι θέσεις εργασίας των εργαζόμενων σήμερα στις υπηρεσίες του Δήμου και κυρίως των συμβασιούχων.
στ. Σε περίπτωση συνενώσεως του τα μεγάλα έργα (οδοποιίας, κατασκευών, ανάπλασης κλπ.) θα αναληφθούν από «μεγαλοεργολάβους του κέντρου» εκτοπίζοντας τους μικρότερους που επιδιώκουν να αναλαμβάνουν μέχρι σήμερα τα έργα στο Δήμο. Αν και αυτοί που αναλαμβάνουν τα τελευταία 10 χρόνια όλα σχεδόν τα έργα του Δήμου, έχουν γίνει ήδη μεγαλοεργολάβοι, δεν ξεπερνούν τους 2-3 σε αριθμό και είναι σίγουρο ότι θα πιέσουν με τον τρόπο τους την παρούσα Δημοτική Αρχή (η οποία έχει αποδείξει ότι δεν προβάλει και ιδιαίτερη αντίσταση σε τέτοιες ιδιότυπες συνεργασίες!) να συμφωνήσει σε συνένωση ώστε να μεγαλώσουν την «πίττα».
ζ. Διαθέτει ένα περιορισμένο αριθμό μικρομεσαίων παραδοσιακών κυρίως επιχειρήσεων οι οποίες προσπαθούν να επιβιώσουν περιορίζοντας το κόστος λειτουργίας τους κυρίως προσφέροντας προσωπική-οικογενειακή εργασία. Οι μεγάλες δε επιχειρήσεις (κυρίως πτηνοτροφικές μονάδες) που λειτουργούν στα όρια του Δήμου δεν έχουν πιεστεί από την Δημοτική Αρχή να λειτουργούν με άμεσα ανταποδοτικά οφέλη προς τις τοπικές κοινωνίες πέραν της προσφοράς εργασίας (που και αυτή θα μπορούσε να διευρυνθεί περιορίζοντας την υψηλή ανεργία που μαστίζει την περιοχή μας). Επιπλέον οι κάτοικοι αυτών των περιοχών (π.χ. του Πισσώνα) παραπονούνται για υποβάθμιση του περιβάλλοντος και της ποιότητας ζωής τους από τη λειτουργία των επιχειρήσεων αυτών χωρίς να βρίσκουν ανταπόκριση και στήριξη από τον Δήμο. Επανερχόμενος στο θέμα, οι μικρομεσαίες λοιπόν επιχειρήσεις του Δήμου μας θα υποστούν ένα ευρύτερο και εντονότερο ανταγωνισμό από άλλες μεγαλύτερες με κίνδυνο εάν δεν δημιουργηθεί πλαίσιο προστασίας τους να οδηγηθούν σε μαρασμό.
η. Παρουσιάζει δημογραφική αλλαγή (μείωση του αριθμού των κατοίκων και μεταβολή της ποιοτικής σύνθεσης του πληθυσμού π.χ. οι νεότεροι μετακινούνται προς τα κέντρα για εξεύρεση εργασίας, εκπαίδευση των παιδιών τους κλπ.). Αυτό σημαίνει ότι πιθανή συνένωση με Δήμους που παρουσιάζουν δημογραφική ανάπτυξη (π.χ. Δήμος Αρτάκης) θα περιορίσει το ρόλο των τοπικών κοινωνιών των Δημοτικών Διαμερισμάτων του Δήμου μας οι οποίες δεν θα έχουν «δυνατή φωνή» να διεκδικήσουν οφέλη και υποστήριξη για τον τόπο διαμονής τους.
θ. Παρουσιάζει γεωγραφική διασπορά των χωριών και οικισμών του με αποτέλεσμα πιθανή συνένωση να μεγαλώσει την απόσταση που απαιτείται να διανύσει ο δημότης ώστε να συναλλαγεί με τις διοικητικές υπηρεσίες του Δήμου (οι οποίες θα εδρεύουν προφανώς σε άλλο κέντρο πιο απομακρυσμένο για τους περισσότερους και όχι όπως σήμερα στη Στενή). Αρα ο δημότης θα βρίσκεται «πιο μακριά» από τον Δήμο που καλείται να τον υπηρετεί και βεβαίως να τον εξυπηρετεί.
Όλες οι παραπάνω σύντομες σκέψεις καθιστούν το εγχείρημα της πιθανής συνένωσης του Δήμου μας με κάποιον άλλο αρκετά επικίνδυνο. Ο λόγος βέβαια που η Κυβέρνηση έχει αποφασίσει να νομοθετήσει για το θέμα δεν είναι ότι ο Καποδίστριας 2 επιδιώκει να δημιουργήσει πρόβλημα στις τοπικές κοινωνίες των μικρότερων Δήμων. Αντίθετα μάλιστα η γενική φιλοσοφία του υποστηρίζει την ανάπτυξη. Κατά την άποψή μας όμως ο Δήμος Διρφύων και για τους παραπάνω λόγους που αναφέρθηκαν δεν έχει προετοιμαστεί για να ανταποκριθεί σε αυτή την πρόκληση με αποτέλεσμα να κινδυνεύει να απολέσει το χαρακτήρα και την αυτοτέλειά του. Είναι αλήθεια ότι για άλλους Δήμους οι οποίοι εκμεταλλεύτηκαν καλύτερα τις δυνατότητες απορρόφησης κονδυλίων της Ε.Ε. τα τελευταία χρόνια και δημιούργησαν πραγματική ανάπτυξη η πρόταση για ευρύτερες συνενώσεις να τους εξυπηρετεί. Παρεμπιπτόντως να αναφέρουμε ότι η πραγματική ανάπτυξη στα πλαίσια των Δήμων προσμετράται με το πόσες ενεργές και πάγιες θέσεις εργασίας δημιουργήθηκαν -και όχι προεκλογικά ετάχθησαν- με ενέργειες της Δημοτικής Αρχής. Αλήθεια ας το σκεφτούν οι δημότες μας αυτό για να καταλάβουν τι έργο έχει επιτελεστεί προς την κατεύθυνση αυτή!
Σε κάθε περίπτωση και σύμφωνα με τις δηλώσεις των Κυβερνητικών ιθυνόντων οι συνενώσεις θα προταθούν με θεσμοθετημένα κίνητρα και εκούσιες αποφάσεις των δημοτικών συμβουλίων. Το εγχείρημα άλλωστε θα πρέπει να έχει υψηλή δόση βολονταρισμού ώστε να είναι και πολιτικά βιώσιμο. Επειδή όμως πάντοτε στην πολιτική υπάρχει και παρασκήνιο που εξυπηρετεί οικονομικά συμφέροντα και προσωπικές φιλοδοξίες ορισμένων επιτηδείων εις βάρος των συμφερόντων του λαού ας προσέχουμε και ας εγρηγορούμε. Αλλωστε σύντομα θα περάσουν σχετικές εγκύκλιοι προς τους Δήμους τις οποίες θα μελετήσουμε και θα επανέλθουμε επί του θέματος.
Γιώργος Ντούρμας
Σάββατο 8 Δεκεμβρίου 2007
Ρεύμα μέσω Χιλιαδούς
Εναλλακτική ηλεκτροδότηση δυο χωριών, μέσω άλλης διαδρομής, ζητά από τη ΔΕΗ ο Εξωραϊστικός και Πολιτιστικός Σύλλογος Κούτουρλα Μετοχίου.
Συγκεκριμένα με επιστολή του στη ΔΕΗ, αιτείται να γίνει η ηλεκτροδότηση των χωριών Κούτουρλα και Μετόχι από το δίκτυο της Χιλιαδούς. Όπως επισημαίνει, η ηλεκτροδότηση που γίνεται τώρα από το δίκτυο των Στροπώνων παρουσιάζει πολλά προβλήματα, κυρίως κατά τους χειμερινούς μήνες.
Η επιστολή του συλλόγου αναφέρει συγκεκριμένα τα εξής: «Γνωρίζετε ότι η ηλεκτροδότηση του Κούτουρλα και του Μετοχίου, γίνεται από τους Στρόπωνες, μέσω του εναερίου δικτύου σας μέσης τάσης της περιοχής, μήκους 10 χλμ. περίπου.
Η σύνδεση αυτή παρουσιάζει πολλά προβλήματα και κυρίως τους χειμερινούς μήνες, που λόγω της ανώμαλης μορφολογίας εδάφους της περιοχής (χαράδρες, απότομες πλαγιές, μεγάλες αποστάσεις στύλων κ.λ.π.), παρουσιάζονται συχνές βλάβες και δυσκολεύονται τα συνεργεία σας για την έγκαιρη αποκατάσταση διακοπών του δικτύου. Τα αποτελέσματα είναι γνωστά με την καθυστέρηση αποκατάστασης βλαβών, για πολλές ημέρες η περιοχή μας δεν έχει φως και θέρμανση.
Πληροφορηθήκαμε ότι υπάρχει πρόταση να ηλεκτροδοτηθεί η περιοχή μας από το δίκτυο της Χιλιαδούς, η οποία βρίσκεται σε οδική απόσταση 6 χλμ. από τον Κουτουρλα. Η σύνδεση αυτή θα παρουσιάζει λιγότερα προβλήματα, λόγω της καλύτερης μορφολογίας του εδάφους και των ηπιότερων καιρικών συνθηκών.
Επίσης έχουμε πληροφορηθεί ότι ήδη έχει ενισχυθεί το δίκτυο Στροπώνων - Λάμαρης.
Ύστερα από αυτά παρακαλούμε να δείξετε κατανόηση στο πρόβλημα μας, που χρόνια μας ταλαιπωρεί, με τις μεγάλες διακοπές ηλεκτροδότησης και να δρομολογήσετε την προαναφερθείσα σύνδεση μέσω Χιλιαδούς."
Συγκεκριμένα με επιστολή του στη ΔΕΗ, αιτείται να γίνει η ηλεκτροδότηση των χωριών Κούτουρλα και Μετόχι από το δίκτυο της Χιλιαδούς. Όπως επισημαίνει, η ηλεκτροδότηση που γίνεται τώρα από το δίκτυο των Στροπώνων παρουσιάζει πολλά προβλήματα, κυρίως κατά τους χειμερινούς μήνες.
Η επιστολή του συλλόγου αναφέρει συγκεκριμένα τα εξής: «Γνωρίζετε ότι η ηλεκτροδότηση του Κούτουρλα και του Μετοχίου, γίνεται από τους Στρόπωνες, μέσω του εναερίου δικτύου σας μέσης τάσης της περιοχής, μήκους 10 χλμ. περίπου.
Η σύνδεση αυτή παρουσιάζει πολλά προβλήματα και κυρίως τους χειμερινούς μήνες, που λόγω της ανώμαλης μορφολογίας εδάφους της περιοχής (χαράδρες, απότομες πλαγιές, μεγάλες αποστάσεις στύλων κ.λ.π.), παρουσιάζονται συχνές βλάβες και δυσκολεύονται τα συνεργεία σας για την έγκαιρη αποκατάσταση διακοπών του δικτύου. Τα αποτελέσματα είναι γνωστά με την καθυστέρηση αποκατάστασης βλαβών, για πολλές ημέρες η περιοχή μας δεν έχει φως και θέρμανση.
Πληροφορηθήκαμε ότι υπάρχει πρόταση να ηλεκτροδοτηθεί η περιοχή μας από το δίκτυο της Χιλιαδούς, η οποία βρίσκεται σε οδική απόσταση 6 χλμ. από τον Κουτουρλα. Η σύνδεση αυτή θα παρουσιάζει λιγότερα προβλήματα, λόγω της καλύτερης μορφολογίας του εδάφους και των ηπιότερων καιρικών συνθηκών.
Επίσης έχουμε πληροφορηθεί ότι ήδη έχει ενισχυθεί το δίκτυο Στροπώνων - Λάμαρης.
Ύστερα από αυτά παρακαλούμε να δείξετε κατανόηση στο πρόβλημα μας, που χρόνια μας ταλαιπωρεί, με τις μεγάλες διακοπές ηλεκτροδότησης και να δρομολογήσετε την προαναφερθείσα σύνδεση μέσω Χιλιαδούς."
Στα ίχνη των εμπρηστών του Μίστρου
Οι έρευνες της Δίωξης εγκλημάτων Εμπρησμού του Πυροσβεστικού Σώματος για τη φονική φωτιά το μεσημέρι της Κυριακής 26 Αυγούστου έξω από το Μίστρο, κατέληξαν στο συμπέρασμα πως την έβαλαν δύο αδέλφια από το χωριό.
Τα στοιχεία που συγκέντρωσαν οι ερευνητές αξιωματικοί της Πυροσβεστικής υποδεικνύουν ως εμπρηστές δύο αδέλφια από το Μίστρο, ηλικίας περίπου 25 χρονών, οι οποίοι μάλιστα, έχουν συγγενική σχέση με ένα από τα πέντε θύματά της.
Σύμφωνα με τους ερευνητές αξιωματικούς της Πυροσβεστικής, τα δύο αδέλφια έβαλαν τη φωτιά για να αποφύγουν να πάνε για βοσκή τα πρόβατα της οικογένειας, όπως τους είχε αναθέσει ο πατέρας τους Έκαναν πράξη την ανόητη και επικίνδυνη σκέψη τους, η κατάσταση ξέφυγε από κάθε έλεγχο, με τις γνωστές τραγικές συνέπειες.
Μετά την ολοκλήρωση της έρευνας, η Πυροσβεστική Υπηρεσία σχημάτισε δικογραφία σε βάρος των δύο αδελφών.
Η δικογραφία διαβιβάστηκε στον εισαγγελέα και η υπόθεση ανατέθηκε σε ανακριτή για τα περαιτέρω.
Τα στοιχεία που συγκέντρωσαν οι ερευνητές αξιωματικοί της Πυροσβεστικής υποδεικνύουν ως εμπρηστές δύο αδέλφια από το Μίστρο, ηλικίας περίπου 25 χρονών, οι οποίοι μάλιστα, έχουν συγγενική σχέση με ένα από τα πέντε θύματά της.
Σύμφωνα με τους ερευνητές αξιωματικούς της Πυροσβεστικής, τα δύο αδέλφια έβαλαν τη φωτιά για να αποφύγουν να πάνε για βοσκή τα πρόβατα της οικογένειας, όπως τους είχε αναθέσει ο πατέρας τους Έκαναν πράξη την ανόητη και επικίνδυνη σκέψη τους, η κατάσταση ξέφυγε από κάθε έλεγχο, με τις γνωστές τραγικές συνέπειες.
Μετά την ολοκλήρωση της έρευνας, η Πυροσβεστική Υπηρεσία σχημάτισε δικογραφία σε βάρος των δύο αδελφών.
Η δικογραφία διαβιβάστηκε στον εισαγγελέα και η υπόθεση ανατέθηκε σε ανακριτή για τα περαιτέρω.
Επτά θέσεις μερικής απασχόλησης στο Δήμο Διρφύων
Προσωπικό μερικής απασχόλησης για την παροχή υπηρεσιών κοινωνικού χαρακτήρα θα προσλάβει ο Δήμος Διρφύων. Πρόκειται για τέσσερις θέσεις εργατών, ένα δασολόγο Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης, έναν υπάλληλο Διοικητικού - Οικονομικού Τεχνολογικής Εκπαίδευσης και έναν καθηγητή Φυσικής Αγωγής. Οι επτά συνολικά θέσεις μερικής απασχόλησης καλύπτονται με πρόγραμμα για διάστημα 18 μηνών.
ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΣΤΟΥΣ ΚΑΘΕΝΟΥΣ
Υπεγράφη προγραμματική σύμβαση με το Δήμο Διρφύων, για την υλοποίηση του έργου «Δημιουργία νέας βιβλιοθήκης, σε διαθέσιμο δημοτικό κτίριο του Δ. Δ. Καθενών. Το έργο αφορά στα αναγκαία έργα διαρρύθμισης και ανακαίνισης χώρου. Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται στο ποσό των 38.430 ευρώ και η ολοκλήρωση του αναμένεται εντός του Αυγούστου 2008.
Το έργο συγχρηματοδοτείται κατά 50% από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στα πλαίσια του επιχειρησιακού προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης και Ανασυγκρότησης της υπαίθρου 2000-2006.
Το έργο συγχρηματοδοτείται κατά 50% από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στα πλαίσια του επιχειρησιακού προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης και Ανασυγκρότησης της υπαίθρου 2000-2006.
ΕΦΥΓΕ ΑΠΟ ΚΟΝΤΑ ΜΑΣ Ο ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΟΚΟΝΟΣ
Νοέμβριος 2007
Ορφάνεψε η Λάμαρη από το χαμό του Δημητρίου Κοκονού. Το κενό που αφήνει πίσω του τεράστιο. Ο γνωστός και αγαπητός σε όλους μας, Μπάρμπα - Μήτσος, «ο Μήτσος ο Αγιωργίτης» όπως τον αποκαλούσαν οι συγχωριανοί του, σήμερα μας κοιτάζει από τους ουρανούς και είναι σίγουρος ότι το έργο που ξεκίνησε στο χωριό του θα συνεχιστεί, μιας και οι άνθρωποι που θα εξακολουθήσουν αυτή την προσπάθεια είναι ικανοί και διαπνέονται από τα ίδια τα ιδανικά τις ίδιες φιλοδοξίες και την ίδια αγάπη για το χωριό τους.
Ο Δημήτρης Κοκονός, λάτρεψε το χωριό του, υπήρξε συνεχιστής της παράδοσης, ερευνητής της ιστορίας και ακούραστος εργάτης της ανύψωσης του πολιτιστικού επιπέδου της Λάμαρης.
Η απώλειά του μεγάλη.
Η αναχώρησηΣτις 12/10/2007 άφησε την τελευταία του πνοή στο Γενικό Κρατικό Νίκαιας σε ηλικία 83 ετών ο Δημήτρης Κοκονός επί σειρά ετών πρόεδρος του συλλόγου των απανταχού Λαμαριωτών. Υπέκυψε τελικά στην επώδυνη νόσο την οποία όντως αντιμετώπισε με αξιοθαύμαστη καρτερικότητα και ηρωισμό.
Έφυγε από κοντά μας αθόρυβα και ήρεμα παρά τους αδιάκοπους πόνους που δοκίμαζε επί εικοσιτετραώρου βάσεως. Με καταπληκτική υπομονή σήκωσε το σταυρό του πόνου του δια τον οποίο ουδέποτε παραπονέθηκε. Συμφιλιώθηκε με τον πόνο του σε σημείο τόσο υψηλό και μεγάλο ώστε να δίνει την εντύπωση ότι ο πόνος δεν τον άγγιξε ποτέ. Στην έξοδο η οποία έγινε στο Γ΄ Νεκροταφείο Νικαίας παρέστησαν συγγενείς, φίλοι, μέλη του Δ.Σ. του συλλόγου και αρκετοί Λαμαριώτες.
Ποιος ήταν ο Δημήτρης Κοκονός:Γεννήθηκε στον Αη Γιώργη της Λάμαρης το 1924 εκεί πέρασε τα παιδικά του χρόνια, έμαθε τα πρώτα του γράμματα, μεγάλωσε, και παντρεύτηκε. Αργότερα μετά το στρατιωτικό έγινε τελωνειακός υπάλληλος από όπου συνταξιοδοτήθηκε μετά από 35 χρόνια ευδόκιμου υπηρεσίας με το βαθμό του τμηματάρχη Α΄. Παρά τις συνθήκες της υπηρεσίας του ο «Μήτσος ο Αη Γεωργίτης» όπως τον έλεγαν οι συγχωριανοί δεν διέκοψε την επικοινωνία με την πατρική του οικογένεια, τους συγγενείς, τους πατριώτες, και το χωριό που τον γέννησε και που αγάπησε όσο κανένας άλλος. Επισκεπτόταν τακτικά το χωριό του διατηρώντας την επαφή του με τα μονοπάτια και τα βουνά στα οποία μεγάλωσε. Είχε προσωπική αντίληψη και εμπειρία από την σκληρή ζωή των συμπατριωτών του, έζησε από κοντά τις αντίξοες συνθήκες τους κόπους, το άγχος και τις αγωνίες των συγχωριανών του. Παντρεμένος με την Κατερίνα Σφύρλα δημιούργησε μια θαυμάσια καθ' όλα οικογένεια την οποία έχει πλήρως αποκαταστήσει.
Μετά την συνταξιοδότησή του εγκαταστάθηκε σχεδόν μόνιμα στην Λάμαρη αφού ανακαινίζει το σπίτι τους εκεί. Πάντα γελαστός, χαρούμενος, ακμαίος συζητά με τα μικρά παιδιά, τους νέους, τους γέρους με τους πάντες. Ανθρωπος κινητικός δημιουργικός ζει, βιώνει την Λάμαρη όσο κανείς άλλος, ασχολείται με τα ήθη και έθιμα, την ιστορία του χωριού, με το κάθε τι που αφορά την Λάμαρη. Με βαθύ θρησκευτικό αίσθημα συμμετείχε σε όλες τις θρησκευτικές - λατρευτικές εκδηλώσεις του χωριού και συνέβαλε στην ανακαίνιση των εξωκλησιών του χωριού. Το 1992 αρχίζει να ασχολείται έμπρακτα με τα κοινά του χωριού αναλαμβάνοντας την προεδρία του συλλόγου των απανταχού Λαμαριωτών θέση την οποία κράτησε μέχρι το 2001. Κατά την διάρκεια της 10ετούς θητείας του προσέφερε τα μέγιστα στον σύλλογό μας κόπο, χρήμα, χρόνο και μεράκι αστείρευτο.
Σαν κορυφαίες στιγμές εκτός των άλλων δραστηριοτήτων σημειώνουμε:
Τα εγκαίνια του Λαογραφικού Μουσείου Λάμαρης
Την έκδοση του βιβλίου Λάμαρη - Ευβοίας
Την έκδοση του ημερολογίου - ατζέντας η οποία περιέχει τηλέφωνα και στοιχεία όλων των Λαμαριωτών.
Έργα που φέρουν κυρίως τη σφραγίδα Δημήτρης Κοκονός.
Ακόμη και στις τελευταίες πονεμένες στιγμές της ζωής του, διαπίστωνε κανείς το ενδιαφέρον και την αγάπη του για τον σύλλογο και την Λάμαρη.
Σεβαστέ «Μπάρμπα Μήτσο» σε ευχαριστούμε για αυτά που μας πρόσφερες. Ακολουθώντας τις αρχές σου θα προσπαθούμε να σε μιμηθούμε.
Ας είναι ελαφρύ το χώμα της Αττικής γης που σε σκεπάζει.
Απόστολος Κοκονός
Ορφάνεψε η Λάμαρη από το χαμό του Δημητρίου Κοκονού. Το κενό που αφήνει πίσω του τεράστιο. Ο γνωστός και αγαπητός σε όλους μας, Μπάρμπα - Μήτσος, «ο Μήτσος ο Αγιωργίτης» όπως τον αποκαλούσαν οι συγχωριανοί του, σήμερα μας κοιτάζει από τους ουρανούς και είναι σίγουρος ότι το έργο που ξεκίνησε στο χωριό του θα συνεχιστεί, μιας και οι άνθρωποι που θα εξακολουθήσουν αυτή την προσπάθεια είναι ικανοί και διαπνέονται από τα ίδια τα ιδανικά τις ίδιες φιλοδοξίες και την ίδια αγάπη για το χωριό τους.
Ο Δημήτρης Κοκονός, λάτρεψε το χωριό του, υπήρξε συνεχιστής της παράδοσης, ερευνητής της ιστορίας και ακούραστος εργάτης της ανύψωσης του πολιτιστικού επιπέδου της Λάμαρης.
Η απώλειά του μεγάλη.
Η αναχώρησηΣτις 12/10/2007 άφησε την τελευταία του πνοή στο Γενικό Κρατικό Νίκαιας σε ηλικία 83 ετών ο Δημήτρης Κοκονός επί σειρά ετών πρόεδρος του συλλόγου των απανταχού Λαμαριωτών. Υπέκυψε τελικά στην επώδυνη νόσο την οποία όντως αντιμετώπισε με αξιοθαύμαστη καρτερικότητα και ηρωισμό.
Έφυγε από κοντά μας αθόρυβα και ήρεμα παρά τους αδιάκοπους πόνους που δοκίμαζε επί εικοσιτετραώρου βάσεως. Με καταπληκτική υπομονή σήκωσε το σταυρό του πόνου του δια τον οποίο ουδέποτε παραπονέθηκε. Συμφιλιώθηκε με τον πόνο του σε σημείο τόσο υψηλό και μεγάλο ώστε να δίνει την εντύπωση ότι ο πόνος δεν τον άγγιξε ποτέ. Στην έξοδο η οποία έγινε στο Γ΄ Νεκροταφείο Νικαίας παρέστησαν συγγενείς, φίλοι, μέλη του Δ.Σ. του συλλόγου και αρκετοί Λαμαριώτες.
Ποιος ήταν ο Δημήτρης Κοκονός:Γεννήθηκε στον Αη Γιώργη της Λάμαρης το 1924 εκεί πέρασε τα παιδικά του χρόνια, έμαθε τα πρώτα του γράμματα, μεγάλωσε, και παντρεύτηκε. Αργότερα μετά το στρατιωτικό έγινε τελωνειακός υπάλληλος από όπου συνταξιοδοτήθηκε μετά από 35 χρόνια ευδόκιμου υπηρεσίας με το βαθμό του τμηματάρχη Α΄. Παρά τις συνθήκες της υπηρεσίας του ο «Μήτσος ο Αη Γεωργίτης» όπως τον έλεγαν οι συγχωριανοί δεν διέκοψε την επικοινωνία με την πατρική του οικογένεια, τους συγγενείς, τους πατριώτες, και το χωριό που τον γέννησε και που αγάπησε όσο κανένας άλλος. Επισκεπτόταν τακτικά το χωριό του διατηρώντας την επαφή του με τα μονοπάτια και τα βουνά στα οποία μεγάλωσε. Είχε προσωπική αντίληψη και εμπειρία από την σκληρή ζωή των συμπατριωτών του, έζησε από κοντά τις αντίξοες συνθήκες τους κόπους, το άγχος και τις αγωνίες των συγχωριανών του. Παντρεμένος με την Κατερίνα Σφύρλα δημιούργησε μια θαυμάσια καθ' όλα οικογένεια την οποία έχει πλήρως αποκαταστήσει.
Μετά την συνταξιοδότησή του εγκαταστάθηκε σχεδόν μόνιμα στην Λάμαρη αφού ανακαινίζει το σπίτι τους εκεί. Πάντα γελαστός, χαρούμενος, ακμαίος συζητά με τα μικρά παιδιά, τους νέους, τους γέρους με τους πάντες. Ανθρωπος κινητικός δημιουργικός ζει, βιώνει την Λάμαρη όσο κανείς άλλος, ασχολείται με τα ήθη και έθιμα, την ιστορία του χωριού, με το κάθε τι που αφορά την Λάμαρη. Με βαθύ θρησκευτικό αίσθημα συμμετείχε σε όλες τις θρησκευτικές - λατρευτικές εκδηλώσεις του χωριού και συνέβαλε στην ανακαίνιση των εξωκλησιών του χωριού. Το 1992 αρχίζει να ασχολείται έμπρακτα με τα κοινά του χωριού αναλαμβάνοντας την προεδρία του συλλόγου των απανταχού Λαμαριωτών θέση την οποία κράτησε μέχρι το 2001. Κατά την διάρκεια της 10ετούς θητείας του προσέφερε τα μέγιστα στον σύλλογό μας κόπο, χρήμα, χρόνο και μεράκι αστείρευτο.
Σαν κορυφαίες στιγμές εκτός των άλλων δραστηριοτήτων σημειώνουμε:
Τα εγκαίνια του Λαογραφικού Μουσείου Λάμαρης
Την έκδοση του βιβλίου Λάμαρη - Ευβοίας
Την έκδοση του ημερολογίου - ατζέντας η οποία περιέχει τηλέφωνα και στοιχεία όλων των Λαμαριωτών.
Έργα που φέρουν κυρίως τη σφραγίδα Δημήτρης Κοκονός.
Ακόμη και στις τελευταίες πονεμένες στιγμές της ζωής του, διαπίστωνε κανείς το ενδιαφέρον και την αγάπη του για τον σύλλογο και την Λάμαρη.
Σεβαστέ «Μπάρμπα Μήτσο» σε ευχαριστούμε για αυτά που μας πρόσφερες. Ακολουθώντας τις αρχές σου θα προσπαθούμε να σε μιμηθούμε.
Ας είναι ελαφρύ το χώμα της Αττικής γης που σε σκεπάζει.
Απόστολος Κοκονός
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)